Kuchnia francuska kojarzy się z zapachem wina, chrupiącymi bagietkami i oczywiście – wybornymi tartami. Klasyczny, tradycyjny wypiek znad Sekwany można przygotować aż na trzech rodzajach ciasta.

Wytrawna tarta

Mowa o cieście kruchym, drożdżowym i francuskim. Drugim ważnym elementem przepisu na udaną tartę jest nadzienie, które może być słodkie lub wytrawne. Sposób przygotowania tarty nie wymaga posiadania wybitnych zdolności kulinarnych. Dobrze wyrobione, a następnie rozwałkowane ciasto należy przełożyć do specjalnej formy, która nadaje tarcie charakterystyczny kształt.

Kruche ciasto na tartę – przepis

Ciasto kruche, którego przepis znajdziesz niżej, możesz wykorzystać zarówno do przygotowania słodkiego, jak i wytrawnego wypieku. Podane ilości składników pozwolą ci przygotować masę odpowiednią dla formy o średnicy 24 cm.

Do przygotowania ciasta będą potrzebne następujące składniki:

  • 180 g mąki

  • 100 g masła

  • 1 jajo

  • 1 szczypta soli

Jeżeli przygotowujesz tartę na słodko, dodaj jeszcze 1 łyżeczkę cukru wanilinowego oraz 2 łyżki cukru pudru.

Do miski wsyp mąkę i posiekane na kawałki masło. Dodaj jajo i zagnieć wszystkie składniki w taki sposób, aby utworzyły jednolitą masę. Pamiętaj, aby wcześniej je przygotować i odstawić, żeby nabrały jednakowej temperatury – dzięki temu łatwiej się połączą. Ciasto powinno trafić do lodówki na około 30 minut. Po upływie tego czasu kulę ciasta trzeba rozwałkować, aby pasowała do formy. Ciasto jest gotowe do upieczenia.

Kruche ciasto na tartę

Tarta na drożdżowym cieście

Ciasto drożdżowe na tartę jest lżejsze od kruchego i mniej kaloryczne. Do przygotowania ciasta potrzebujesz następujących składników:

  • 200 g mąki

  • 1 łyżeczkę soli

  • 1 łyżeczkę cukru

  • 10 g świeżych drożdży

  • 60 ml ciepłej wody

  • 1 jajo

  • 2 łyżki oliwy lub oleju

Sposób przyrządzenia ciasta jest bardzo podobny do przygotowania ciasta na pizzę. Najpierw robimy rozczyn – drożdże rozpuszczamy w 60 ml ciepłej wody z dodatkiem soli i cukru. Kiedy rozczyn będzie gotowy mieszamy go z mąką, a następnie dodajemy do masy jajo i oliwę/olej. Składniki najlepiej na początku mieszać drewnianą łyżką, a dopiero gdy ciasto będzie względnie jednolite, można przełożyć je na blat i odpowiednio wyrobić. Przygotowanego ciasta nie wkładamy do lodówki jak kruchego! Przekładamy je do miski i przykrywamy ściereczką. Do formy możemy przełożyć je dopiero po upływie 45 minut. W tym czasie można zająć się przygotowaniem słodkiego nadzienia lub słonego farszu. Drożdżowy spód do tarty najlepiej smakuje w wersji wytrawnej, ale ze słodkimi też można poeksperymentować.

Tarta francuska w każdym calu

Ciasto francuskie sprawdzi się zarówno jako baza dla wytrawnej, jak i słodkiej tarty. Możesz sięgnąć po gotowe ciasto, które już jest cienko rozwałkowane na kształt koła. Przed zakupem sprawdź, czy ma odpowiednią średnicę pasującą do twojej formy na tartę, a przed przygotowaniem tarty włóż ciasto francuskie do lodówki na 30 minut.

Samodzielne przygotowanie ciasta francuskiego jest bardzo pracochłonne i czasochłonne. Jeżeli jednak chcesz wypróbować swoje umiejętności, przygotuj następujące składniki:

  • 250 g mąki pszennej

  • 300 g masła

  • 125 ml wody

  • 1/2 łyżeczki soli

Opcjonalnie można dodać jeszcze 1 łyżeczkę octu – tak zalecają piekarze, ale nie każdy lubi zapach tego składnika. Najpierw przygotowuje się ciasto – z mąki, wody, soli i octu. Po połączeniu masy można zabrać się za masło. Potrzebne są 250 g masła schłodzonego i 50 g masła roztopionego. Wszystkie składniki – oprócz schłodzonego masła – trzeba ze sobą wymieszać i zagnieść. Jednolitą, uformowaną kulę wstawiamy do lodówki na około 1 – 2 godziny. Zawiń ciasto w folię spożywczą.

Kolejny etap przygotowywania ciasta francuskiego polega na jego wałkowaniu. Kładziemy je na oprószony mąką blat i rozwałkowujemy na kształt kwadratu. Dopiero gdy będzie już gotowe całkowcie można nadać mu kształt koła, aby jak najlepiej pasowało do specjalnej formy na tartę. Na rozwałkowane ciasto trzeba położyć masło, które powinno mieć kształt kwadratu, a nie posiekanych kostek. Zawijamy brzegi ciasta przykrywając masło, np. na kopertę. Masło nie może wystawać z żadnej ze stron – musi być całkowicie zakryte ciastem.

Następnie rozwałkowujemy tak przygotowane ciasto, aby otrzymać prostokąt. Czworokąt składamy na trzy – na zakładkę, tworząc specyficzną kopertę. Warto zapisać sobie każde wałkowanie na kartce, żeby się nie pomylić i nie wałkować go za dużo lub za mało razy. Po pierwszej fazie wałkowania ciasto zawijamy w folię spożywczą i wkładamy do lodówki. Mija godzina – można wyjąć ciasto i znów je rozwałkować na prostokąt – ciasto musi być obrócone o 90 stopni względem do pozycji podczas ostatniego wałkowania. Otrzymany prostokąt powinien mieć jeden bok trzy razy dłuższy od drugiego.

Czynność wałkowania trzeba powtórzyć jeszcze co najmniej dwa razy. Maksymalna liczba takich „wałkowań” wynosi osiem. Po każdym wałkowaniu trzeba wstawić ciasto do lodówki na 1 godzinę – opinia o tym, że przygotowanie ciasta francuskiego jest czasochłonne i pracochłonne wcale nie jest zatem przesadzona.

Inaczej pieczemy kruche ciasto, inaczej drożdżowe

Preferowaną metodą pieczenia tarty jest upieczenie najpierw samego ciasta, a następnie już z nadzieniem. W pierwszym etapie pieczenia na ciasto kładziemy ziarna fasoli, które zapobiegną jego wyrośnięciu. Następnie, pod koniec pieczenia wykłada się nadzienie, w miejsce suchych nasion. Tę metodę stosuje się w odniesieniu do ciasta kruchego, na które przepis został podany wyżej. Po przełożeniu kruchego ciasta do formy wyłóż je fasolkami, a następnie wstaw do piekarnika. Piecz 15 minut w temperaturze 200 stopni Celsjusza. Potem usuń fasolki i wypełnij ją farszem lub słodkim nadzieniem. Jeżeli nadzienie nie nadaje się do pieczenia (np. galaretka z owocami) to i tak usuń fasolki po 15 minutach i piecz ciasto jeszcze przez 5 minut.

Druga metoda polega na upieczeniu ciasta, a następnie, po jego ostygnięciu, wyłożeniu go nadzieniem. Sprawdza się ona wtedy, gdy nadzienie nie nadaje się do pieczenia, ale musi zostać schłodzone w lodówce.

Najprostsza, trzecia metoda pieczenia tarty polega na jednoczesnym pieczeniu ciasta z nadzieniem. Wykorzystuje się ją najczęściej w przypadku tart wytrawnych. Ma ona jednak pewną wadę – jeżeli farsz zawiera dużo wody, ciasto jest zbyt wilgotne i ma niezbyt odpowiednią konsystencję po upieczeniu. Problemu tego nie ma w przypadku ciasta drożdżowego – w odniesieniu do tart o takim spodzie ta metoda jest wręcz zalecana. Kiedy już minęło 50 minut od wyrobienia ciasta, a piekarnik jest nagrzany do 170 stopni, natłuść formę, a ciasto rozwałkuj na grubość ok. 3 mm. Wyłóż nim formę, przykryj i odstaw na ok. 10 minut. Następnie wyłóż nadzienie na ciasto i wstaw tartę do piekarnika na ok. 30 – 35 minut.

Tartę z ciasta francuskiego można piec na wszystkie trzy sposoby pamiętając jednak o tym, aby ponakłuwać wyłożone ciasto widelcem przed wstawieniem do rozgrzanego piekarnika. Warto także posmarować powierzchnię nakłutego ciasta rozbełtanym białkiem. Dzięki temu ciasto zachowa odpowiednią konsystencję po przełożeniu nadzienia, a dodatkowo pozwoli brzegom ładnie się przyrumienić. Ciasto należy piec przez 5 – 7 minut w piekarniku nagrzanym do 200 stopni Celsjusza. Następnie trzeba przez 25 minut piec tartę w temperaturze 180 stopni (z nadzieniem, lub bez). Jeżeli nadzienie dodajesz dopiero po całkowitym upieczeniu tarty musisz poczekać, aż ciasto dobrze wystygnie.

Owocowa czy z kremem?

Owocowa tarta

Tarta z kremem czekoladowym i migdałami, podobnie jak tarta cytrynowa zrobiłaby furorę podczas przyjęcia, albo jako deser po sycącym obiedzie. Przepisów o owocowych tartach i tartach z kremem jest bez liku. O ile jednak w przypadku tarty wytrawnej mamy pewną swobodę w łączeniu składników – sos i tak wszystko zespoli, o tyle w przypadku kremu i owoców trzeba trzymać się ściśle przepisu. Tarty słodkie często przygotowuje się także na zimno – np. owoce zalewa się galaretką, a na spód kładze się krem lub masę z jogurtu i galaretki, żeby wszystkie warstwy dobrze się ze sobą zespoiły.

Wytrawna tarta - na obiad lub kolację

Rukola, ser feta i suszone pomidory – to apetyczne połączenie będzie jeszcze bardziej smaczne, jeżeli połączysz je z czosnkiem, śmietaną i żółtym serem, a następnie wyłożysz na ciasto tarty. Do przygotowania tego farszu potrzebujesz następujących składników:

  • 10 suszonych pomidorów

  • 1 szklankę rukoli

  • 1 żółtko

  • 0,5 szklanki żółtego sera

  • szczyptę soli

  • ząbek czosnku

  • 4 łyżki śmietany 18%

Suszone pomidory pokrój w paski. Z czosnku, śmietany, startego sera, żółtka i szczypty soli przygotuj sos. Wylej go na ciasto, następnie rozłóż rukolę, a na nią suszone pomidory. Możesz urozmaicić ten przepis dodając oliwki, albo zamiast suszonych pomidorów kładąc plasterki świeżych. Z wytrawną tartą jest trochę tak, jak z pizzą – możesz na niej położyć dowolne składniki, które ci smakują. Ważnym elementem jest sos – ten wskazany wyżej jest uniwersalny. Pasuje do wielu komponentów.

Nie ważne jak, ale również w czym!

Ceramiczna forma do tarty

Forma służąca do przygotowania tarty jest specyficzna – ma okrągły kształt i niskie pofałdowane brzegi. Bez niej tarta tartą nie będzie, a jedynie jakimś wypiekiem. Dobra forma do tarty pozwoli ci uniknąć opadania boczków ciasta, a także ich zbyt mocnego przyrumienienia. Do wyboru mamy cztery rodzaje form różniące się materiałem, z którego zostały wykonane. Mowa o formach szklanych, silikonowych, ceramicznych i metalowych. Już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że najmniej praktycznym rozwiązaniem jest wybór formy ze szkła. Z jednej strony prezentuje się ona bardzo efektownie, a ciasto równomiernie się w nich wypieka. Z drugiej zaś mogą okazać się nietrwałe. Podobnie jest w przypadku ceramicznych form (np. czerwona ceramiczna forma do tarty). Jednakże te charakteryzują się nieco większą odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Do wyboru mamy jeszcze formy metalowe – najczęściej wybierane oraz bardzo modne ostatnimi czasy akcesoria wyprodukowane z silikonu.

Ranty metalowej formy są cieńsze i lekko pochylone w zewnętrznym kierunku, żeby wyjęcie tarty było łatwiejsze. Lepiej nie grzać piekarnika od góry, bo brzegi ciasta mogą szybciej się zarumienić, a przecież chodzi nam o równomierne wypieczenie. Warto wybierać formy z wyższymi bokami, bo wtedy tarta wygląda bardziej efektownie. Jeżeli chcesz piec w silikonowej formie, to wybierz te ze sztywnego materiału – wtedy nie będzie ryzyka zdeformowania świeżo upieczonej tarty, która gorąca jest jeszcze miękka (np. silikonowa forma do pieczenia tarty 26 cm).

Silikonowa forma to tarty

Tartę możesz kroić dopiero po ostygnięciu. Alternatywą jest upieczenie tartaletek – potrzebujesz do tego specjalnych miniaturowych form. Jeżeli pieczesz dużą tartę, najbardziej polecane są formy o średnicy wynoszącej około 26 – 29 cm. Problem w tym, że większość przepisów jest przeznaczonych dla form o średnicy 24 cm, więc może się okazać, że będzie potrzeba odrobinę więcej mąki. Do każdego wypieku dobrze dodać zatem szczyptę kreatywności.