Nowe produkty

Newsletter

Śledź nas na Facebooku

Piernik jest wypiekiem znanym z aromatu korzennych ziół. Ciasto przyprawia się imbirem, cynamonem, kardamonem, goździkami, gałką muszkatołową, lawendą i anyżem.

Wśród podstawowych składników tego ciasta można wymienić także mąkę pszenną i żytnią, mleko oraz jaja, miód i karmelizowany cukier. Z pierników słynie Toruń a może one słyną z tego, że są toruńskie”. Ciasto piernik znane w Niemczech jako Lebkuchen ma bardzo długi rodowód, sięgający jeszcze czasów XVI wieku. Obecnie piernik występuje w różnych odsłonach jako ciastka w różnych rozmiarach, a także jako bloki piernika, czasami przekładane marmoladą. Ciasto piernikowe różni się od innych rodzajów ciast między innymi tym, że musi leżakować, co trwa nawet do kilka tygodni. Leżakowanie dotyczy wyrobionego ciasta, które przez kilka tygodni „dojrzewa” do rozwałkowania i wykrojenia różnych form. W Polsce oprócz tradycji pierników toruńskich pielęgnujemy także zwyczaj pieczenia pierników na święta Bożego Narodzenia. Ciasto przyrządza się zazwyczaj tuż po andrzejkach, żeby zdążyło się wyleżakować i było gotowe na świąteczny czas.

Pierniki świąteczne

Domki Baby Jagi, finezyjne figurki i bloki przekładane masą

Ciasto piernik jest mniej czasochłonne nie trzeba wycinać foremkami różnych kształtów. Najwięcej czasu zabiera jednak wykonanie domku Baby Jagi z płytek piernikowych. Pierniki można dowolnie ozdabiać polewą, posypkami lub kandyzowanymi owocami, co wydłuża czas ich przyrządzania, ale jednocześnie jest dobrą zabawą.

Pierniki norymberskie i inne

Nie można przyrządzić pierników bez dostępu do korzennych przypraw. Kilka wieków temu były one przywożone do Europy statkami handlowymi z Indii i innych azjatyckich krajów. Zajmowały się tym między innymi kompanie handlowe (zrzeszenia kupców) działające w nadmorskich, dużych miastach współpracujących ze sobą w ramach Hanzy (tzw. miasta hanzeatyckie). W Bremie i Norymberdze, w Amsterdamie, ani też w Gdańsku, Toruniu i Szczecinie korzennych przypraw nie brakowało pierniki można było piec do woli. To właśnie w hanzeatyckich miastach opracowano najlepsze receptury.

Domek z piernika

W Toruniu pierniki zaczęto wypiekać w XVII wieku były to katarzynki, które jakością dorównywały norymberskim. W niemieckim wtedy Szczecinie wypiekano Stettiner Peperkoken. Piernik powstawał z przypraw importowanych do Europy, a następnie był z europejskich krajów eksportowany. To właśnie dlatego musi leżakować i może być długo przechowywany w chłodnym, suchym miejscu.

Receptura toruńskich pierników ściśle tajna

Nie wiemy dokładnie, jak są przyrządzane toruńskie pierniki. Znamy tylko ogólne informacje – dokładną recepturę pilnie strzegą piekarze zajmujący się ich wypiekaniem z pokolenia na pokolenie. Do formowania pierników wykorzystywano dawniej tradycyjne formy z drewna. Obecnie, przygotowując domowe pierniki, albo ciasto piernik można sięgnąć po komfortowe w użytku, nowoczesne foremki i formy.

Pierniki zdobione masą cukrową

Na podstawie poniższego przepisu przygotujesz ciasto na pierniki, które możesz później ozdobić polewą lub bakaliami. Będą ci potrzebne następujące składniki:

  • 300 g mąki pszennej
  • 100 g mąki żytniej pełnoziarnistej
  • 130 g cukru pudru
  • 100 g masła
  • 100 g miodu akacjowego
  • 2 jaja
  • 1 łyżka przypraw do piernika
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
Stemple

Do ciasta można też dodać 1 łyżkę kakao, aby pierniki miały ciemniejszy kolor i lekko czekoladowy posmak. Masło powinno być roztopione i lekko przestudzone. Wsyp wszystkie składniki do jednej miski, a następnie starannie je wymieszaj i połącz w jednolitą masę. Nie dodawaj do ciasta mąki, nawet jak bardzo się klei. Podsyp je jedynie odrobiną mąki, żeby je rozwałkować na grubość 4 mm. Następnie wykrawaj pierniki w różnych kształtach i układaj je na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Możesz też użyć specjalnych stempli. Pierniki powinny być pieczone przez 10 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 180 stopni Celsjusza. Pierniki nie wymagają leżakowania, ale mogą stwardnieć po kilku dniach. Jeżeli chcesz temu zapobiec przechowuj je w szczelnie zamkniętej puszce z kawałkami obranych jabłek wymieniając owoce najlepiej codziennie, żeby nie pojawiła się pleśń.

Pierniki z pomarańczowym aromatem bez leżakowania

Oprócz przepisów na klasyczne pierniki można natknąć się także na nieco zmodyfikowane receptury. Wypróbuj poniższy przepis, którego modyfikacja polega na zastosowaniu wyłącznie mąki pszennej i dodanie dodatkowo soku z połowy pomarańczy. Do przyrządzenia ciasta potrzebujesz takich komponentów, jak:

  • 100 g masła
  • 3 szklanki mąki pszennej (typ 450)
  • 1 jajo
  • 3 łyżki miodu
  • 2 łyżki przyprawy do piernika
  • 2 łyżki kakao
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 łyżka cukru
  • sok z 1/2 pomarańczy
Wykrawacz do pierników

Przygotowanie ciasta zacznij od rozpuszczenia masła z miodem na małym ogniu. Odstaw je do ostygnięcia, a następnie przesyp do miski mąkę, przyprawę do piernika i cukier. Wymieszaj suche składniki, dodaj do nich jajko, sok, a następnie masło z miodem. Zagnieć wszystkie składniki do uzyskania jednolitej masy. Owiń ciasto w folię spożywczą i odstaw do lodówki na godzinę. Następnie rozwałkuj ciasto przez papier do pieczenia na grubość 4 mm. Wytnij pierniki foremkami i od razu wstaw blachę do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni Celsjusza na 10 minut. Zaoszczędzisz sobie czasu używając do wykrawania specjalnej formy, np. Puzzle Heart.

Przepis na ciasto piernikowe wymagające leżakowania

Jeżeli chcesz przyrządzić pierniki wymagające leżakowania, według tradycyjnej receptury, potrzebujesz następujących składników:

  • 250 g miodu
  • 1 szklanka cukru
  • 125 g masła
  • 600 g mąki tortowej (typ 650)
  • 2 jaja
  • 1,5 płaskiej łyżeczki sody oczyszczonej
  • 1/4 szklanki mleka
  • szczypta soli
  • 1 szklanka posiekanych orzechów włoskich
  • 1/4 szklaki posiekanej skórki pomarańczowej
  • 1 łyżka ciemnego kakao
  • cynamon i imbir – po jednej łyżeczce
  • pieprz, kardamon (ok. 1/4 łyżeczki)
waga kuchenna Living Nostalgia

Ponadto, warto przygotować sobie jeszcze 1 jajko i 3 łyżki mleka do smarowania pierników. Dokładnie odmierz wszystkie komponenty, najlepiej używając wagi kuchennej (np. Living Nostalgia). Przyrządzanie ciasta zacznij od rozpuszczenia miodu, cukru i masła w garnku o grubym dnie. Podgrzewaj składniki powoli stale je mieszając. Kiedy wszystkie składniki się połączą, odstaw je z gazu, dodaj przyprawy, orzechy i skórkę pomarańczową. W dużej misce wymieszaj mąkę, jaja, sól, sodę rozpuszczoną w zimnym mleku oraz kakao. Następnie dodaj do nich ostygnięte płynne składniki z bakaliami. Zagnieć ciasto, aby powstała jednolita masa. Nie dodawaj od razu całej mąki. 1 szklankę mąki dodaj po zagnieceniu ciasta. Przełóż gotową masę do naczynia i przykryj lnianą ściereczką. Odstaw je do lodówki na kilka tygodni. Po upływie 6 tygodni można już rozpocząć pieczenie pierników.

Rozwałkuj ciasto na grubość 5 mm i wykrawaj pierniczki. Możesz zamiast tradycyjnych foremek użyć do wykrawania szklanki, a następnie ozdobić pierniki stemplami (np. Sweetly Does It). Inne dekoracje będą już zbędne. Przed włożeniem ich do piekarnika posmaruj ciastka jajkiem rozmąconym z mlekiem. Czas pieczenia wynosi 10 minut. Piekarnik powinien być nagrzany do 170 stopni Celsjusza. Brzegi pierników powinny być twarde, a środek miękki.

Stemple do pierników

Piernik lubelski – ciasto przekładane powidłami

Piernik lubelski jest ciastem złożonym z dwóch warstw przekładanych morelowymi lub śliwkowymi powidłami. Do ciasta dodaje się cynamon, gałkę muszkatołową, imbir, a także miód. Piernik lubelski jest miękki i nie wymaga leżakowania oraz jest uznawany za produkt tradycyjny, podobnie jak piernik z marchwi (inaczej: ciasto marchewkowe) wywodzący się z łódzkiego województwa.

Piernik lubelski jest przysmakiem tradycyjnym, którego przyrządza się z lokalnych produktów – miodu wielokwiatowego z okolicznych pasiek, mąki z pszenicy porastającej Wyżynę Lubelską, mleka i owoców z tego regionu – śliwek potrzebnych do przygotowania powidła. Piernik jest przygotowywany z ciasta, które dojrzewa w kamiennych garnkach przez 2 tygodnie, w temperaturze 5 – 8 stopni. Po upieczeniu i przełożeniu go powidłami śliwkowymi piernik musi leżakować jeszcze przez kolejne 7 10 dni w chłodnym miejscu. Dzięki temu nabierze odpowiedniej pulchności, aromatu i smaku. Piernik jest polewany czekoladową polewą. Można go dostać w sklepach z żywnością tradycyjną.

Piernik lubelski

Piernik z marchwi

Do przyrządzenia piernika z marchwi potrzebujesz następujących składników:

  • 340 g mąki pszennej
  • 200 g startej marchewki
  • 120 g cukru pudru
  • 100 g masła
  • 3 jaja
  • 1 łyżka miodu
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka sody oczyszczone
  • 1,5 łyżeczki kakao
  • 1,5 łyżeczki przyprawy do piekarnika
  • 50 g orzechów włoskich
Forma z karbowanymi brzegami

Wymieszaj mąkę z innymi suchymi składnikami, poza cukrem pudrem. Cukier puder trzeba zmiksować z masłem, a następnie dodać do niego jaja i miód. Po utrzymaniu gładkiej masy dodaj suche składniki. Na koniec dodaj marchewkę startą na drobnych oczkach oraz połamane orzechy włoskie. Ciasto przełóż do keksówki wyłożonej papierem do pieczenia. Wstaw ciasto do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni Celsjusza przez około 60 minut. Ciasto można wyjąć z formy dopiero po ostygnięciu i dopiero wtedy można je pokroić. W przeciwnym razie piernik szybko wyschnie. Jeżeli zastąpisz masło olejem ciasto będzie bardziej wilgotne.