Co to jest slow cooking? Przewodnik po powolnym gotowaniu

Masz wrażenie, że Twój garnek wolno gotuje, ale dania i tak wychodzą przeciętne? Z tego artykułu dowiesz się, czym jest slow cooking, jak działa i jak wykorzystać go w domowej kuchni. Przy okazji poznasz też przykład powolnego gulaszu inspirowanego kuchnią domową.

Co to jest slow cooking?

Slow cooking to sposób gotowania w niskiej temperaturze przez kilka godzin, zwykle z użyciem elektrycznego urządzenia zwanego slow cookerem. Tego typu garnek podgrzewa potrawę delikatnie od spodu i z boków, dlatego jedzenie nie bulgocze gwałtownie, tylko spokojnie „mruga”. Dzięki temu mięso stopniowo mięknie, a sos gęstnieje bez przypalania. W wielu domach taki garnek pracuje nawet 4–8 godzin, podczas gdy domownicy są w pracy.

W powolnym gotowaniu istotne jest też utrzymanie wilgoci. Slow cooker ma szczelną pokrywę, dlatego woda praktycznie nie odparowuje. Smaki zostają w środku, a z czasem się łączą. Do tego dochodzi oszczędność czasu aktywnego: danie przygotowujesz w 15–20 minut, resztę pracy wykonuje za Ciebie urządzenie. W przepisie na gulasz wołowy całe przygotowanie zajmuje około 20 minut, a samo gotowanie między 4 a 8 godzin.

Na czym polega powolne gotowanie?

W klasycznym gotowaniu na kuchence temperatura co chwilę się zmienia. Raz coś mocno zawrze, za chwilę trzeba zmniejszyć ogień. W slow cookingu ustawiasz tryb low lub high i od tej pory temperatura jest stabilna. Tryb „high” przyspiesza proces i często wystarcza około 3,5–4 godzin, natomiast na „low” to samo danie może potrzebować nawet 7–8 godzin. Ten spokojny przebieg sprawia, że dania jednogarnkowe, jak gulasze czy curry, wychodzą wyjątkowo delikatne.

Przy wolnym gotowaniu bardzo ważne są twarde kawałki mięsa, na przykład wołowina na gulasz. Krótkie duszenie ich nie zmiękczy, ale gdy spędzą kilka godzin w sosie, tkanka łączna się rozpadnie i mięso będzie miękkie. Przykładowy gulasz gulaszowy nawołuje do użycia około 0,8 lb wołowiny pokrojonej w kawałki. Po kilku godzinach w sosie mięso wręcz rozpada się pod widelcem.

Dlaczego slow cooking zyskuje popularność?

Wielu domowych kucharzy sięga po slow cooker, bo szuka wygody. Rano wkładasz składniki, wracasz po pracy i masz gotowe, gorące danie. Taki model pasuje do osób, które wolą raz przygotować większą porcję obiadu. Dania z wolnego gotowania dobrze się przechowuje i łatwo odgrzewa. Gotowy gulasz z przepisu wystarcza na 4 porcje, co pozwala ugotować raz, a zjeść kilka razy.

Druga sprawa to smak. Długie, spokojne gotowanie pozwala wydobyć aromaty przypraw i dodatków. Dobrym przykładem są suszone grzyby porcini, które przez cały czas oddają smak do sosu. Podczas tradycyjnego, krótkiego duszenia efekt nie byłby tak wyraźny. Z kolei mieszanka przypraw, jak domowa przyprawa do gulaszu z papryką, kuminem, tymiankiem czy majerankiem, ma czas połączyć się z mięsem i wywarem.

W slow cookingu liczą się małe detale: rodzaj mięsa, mieszanka przypraw i dodatki takie jak suszona wołowina czy suszone grzyby potrafią całkowicie zmienić smak potrawy.

Jak działa slow cooker?

Slow cooker to proste urządzenie: ceramiczna misa, element grzewczy i pokrywka. Ale od sposobu użycia dużo zależy. Najczęściej spotkasz dwa podstawowe programy – low i high. W przepisie na gulasz wykorzystano program „high” przez około 3,5 godziny, lecz na trybie „low” ten sam gulasz potrzebowałby około 8 godzin. To dobry przykład, jak moc ustawienia wpływa na czas.

W większości modeli grzałka otacza misę, dlatego ciepło dociera równomiernie do całej potrawy. Pokrywka zatrzymuje parę i aromaty w środku. W trakcie gotowania lepiej jej nie unosić. Każde zajrzenie skraca czas gotowania i destabilizuje temperaturę. Przy potrawach takich jak gulasz wołowy ta stabilność jest szczególnie ważna, bo mięso potrzebuje równych warunków.

Jakie programy mają slow cookery?

W prostych urządzeniach znajdziesz tylko low, high i czasem funkcję „keep warm” do podtrzymania ciepła. To w zupełności wystarcza do większości domowych dań. Na „high” przygotujesz gulasz, zupy krem czy sosy w około 3–5 godzin, a na „low” w 7–8 godzin. Tryb podtrzymania temperatury przydaje się, gdy goście się spóźniają albo nie jesz od razu po powrocie do domu.

Bardziej rozbudowane modele mają czasomierz, który po upływie wybranego czasu sam przełącza się na „keep warm”. Dzięki temu nie martwisz się, że danie się rozgotuje. W przepisie na gulasz wyraźnie widać, że zakres czasu jest elastyczny: 4–8 godzin gotowania w zależności od ustawień.

Jakie naczynia i dodatki sprawdzają się w wolnym gotowaniu?

Dobre efekty dają gęste sosy, dlatego często stosuje się dodatki, które je naturalnie zagęszczają. W gulaszu robi to między innymi mąka pszenna, w której obtacza się mięso przed obsmażeniem. Podczas powolnego gotowania mąka łączy się z płynem i tworzy gładki sos. Do tego dochodzą naturalne pektyny z warzyw oraz kolagen uwalniany z mięsa.

Wiele przepisów korzysta też z aromatu przypieczonych składników. Wołowinę podsmaża się na patelni, czasem razem z cebulą, a dopiero potem przekłada do misy slow cookera. Złote zrumienienie mięsa i cebuli daje intensywny, „mięsny” smak. W prezentowanym pomyśle na gulasz najpierw smażysz cebulę na 1/2 łyżki oliwy, potem mięso na kolejnej 1 łyżce oliwy, a dopiero na końcu wszystko ląduje w urządzeniu.

Jak przygotować gulasz w slow cookerze?

Wolno gotowany gulasz to jeden z najwdzięczniejszych przepisów na start. Pozwala dobrze poznać działanie urządzenia i łatwo wybacza drobne błędy. W opisanej recepturze wykorzystuje się wołowinę na gulasz, domową przyprawę i suszony borowik, który działa jak naturalny wzmacniacz smaku. Całość daje około 230 kcal na porcję, więc danie wpisuje się nawet w lżejszy obiad.

Przepis ma kilka etapów: przygotowanie mięsa, podsmażenie cebuli, obsmażenie wołowiny, a potem wolne gotowanie w sosie. Kończy się doprawieniem mieszanką przypraw i czosnkiem już pod koniec czasu, gdy sos jest gęsty, a mięso miękkie. Taka kolejność pozwala zbudować pełniejszy aromat.

Jak przygotować mięso i warzywa?

Na początek umyj mięso i zostaw je do osuszenia. Część osób używa ręczników papierowych, inni, podobnie jak autorka przepisu, wolą ich unikać. Wołowina nie musi być idealnie sucha, ale im mniej wody na powierzchni, tym łatwiej się rumieni. Potem pokrój ją na mniejsze kawałki, wygodne do jedzenia łyżką. W tym samym czasie możesz posiekać cebulę, która da słodkawy aromat sosowi.

Na patelni rozgrzej 1/2 łyżki oliwy i wrzuć pokrojoną cebulę. Smaż około 2–3 minut, aż lekko się zarumieni i zmięknie. Gdy nabierze złotego koloru, zdejmij ją z patelni i odstaw. Mięso obtocz w 1/4 szklanki mąki pszennej, tak aby każdy kawałek był lekko pokryty. Ta mąka później zagęści sos w garnku. W osobnej miseczce przygotuj też suszony borowik (około 1/4 oz) – nie trzeba go wcześniej namaczać, bo w slow cookerze zrobi to za Ciebie sos.

Jak smażyć i gotować gulasz w wolnym garnku?

Na tę samą patelnię wlej pozostałą 1 łyżkę oliwy i dobrze ją rozgrzej. Wrzuć mięso obtoczone w mące i smaż około 10–15 minut, aż kawałki się zarumienią. Na dnie mogą pojawić się przyrumienione resztki mąki i soku z mięsa. Nie przejmuj się nimi. Te fragmenty często mają dużo smaku. Po obsmażeniu przełóż mięso do misy slow cookera, a to, co przylgnęło do patelni, możesz zostawić, jeśli nie chcesz trzeć garnka przy myciu.

Do mięsa dodaj usmażoną cebulę, 2 liście laurowe, około 1 szklankę wody i suszone grzyby. Całość zamieszaj i ustaw urządzenie na tryb „high” na około 3,5 godziny lub „low” na około 8 godzin. Pod koniec gotowania przygotuj mieszankę przypraw. W miseczce połącz: 1 łyżeczkę płatków chili, 1 łyżeczkę kuminu, 3/4 łyżeczki tymianku, po 1/2 łyżeczki papryki, pieprzu i majeranku, 1/4 łyżeczki gałki muszkatołowej oraz odrobinę soli. Około 15–20 minut przed końcem gotowania wsyp mieszankę do gulaszu, dodaj wyciśnięty ząbek czosnku i dopraw solą do smaku.

Jeśli chcesz uporządkować etapy pracy, łatwo podzielisz je na kilka wyraźnych kroków:

1. Osusz i pokrój mięso, posiekaj cebulę oraz przygotuj suszone grzyby.
2. Podsmaż cebulę na małej ilości oliwy i odłóż na bok.
3. Obtocz mięso w mące, zrumień na patelni i przełóż do slow cookera.
4. Dodaj do misy cebulę, liście laurowe, wodę i grzyby, ustaw program.
5. Pod koniec gotowania dodaj mieszankę przypraw, czosnek i sól.

Jakie są zalety powolnego gotowania?

Czy slow cooking faktycznie ma przewagę nad szybkim gotowaniem na kuchence? Dla wielu osób – tak. Daje wygodę, pozwala lepiej wykorzystać tanie kawałki mięsa i buduje głęboki smak. W opisanym gulaszu widać to po strukturze mięsa oraz sosu. Długi czas przy stosunkowo niskiej temperaturze rozpuszcza kolagen i sprawia, że sos staje się gęsty bez dodatku śmietany.

Do tego dochodzą kwestie ekonomiczne. Slow cooker pobiera mniej prądu niż piekarnik elektryczny nagrzany przez kilka godzin, więc w dłuższej perspektywie może być oszczędniejszy. Wiele osób docenia też to, że nie musi pilnować garnka. Obsmażasz, wkładasz wszystko do misy, włączasz urządzenie i wracasz do swoich zajęć.

Co zyskasz, gotując wolno?

Powolne gotowanie przydaje się szczególnie wtedy, gdy lubisz dania jednogarnkowe i obiady „na kilka dni”. Gulasz, zupa czy sos przygotowane w slow cookerze często zyskują na smaku nawet następnego dnia. Wystarczy je podgrzać. W przypadku gulaszu wystarcza zwykłe odgrzanie na patelni lub w garnku, a struktura mięsa się nie psuje. To duży atut przy planowaniu posiłków.

Slow cooking ułatwia też gotowanie z wykorzystaniem tańszych składników. Wołowina na gulasz, która przy szybkim smażeniu może być twarda, po kilku godzinach na trybie „low” staje się miękka. Suszone grzyby, jak suszone porcini, nadają daniu wyrazisty aromat bez potrzeby używania kostek rosołowych. Długie gotowanie świetnie wyciąga z nich smak.

Dla porządku warto zestawić kilka typowych zalet slow cookera w prostej tabeli:

Jakie dania warto gotować wolno?

Gulasz wołowy to tylko jeden z przykładów. Slow cooker dobrze radzi sobie z wieloma innymi daniami, które wymagają czasu. Bazą są tu potrawy, gdzie mięso lub warzywa gotują się w sosie albo wywarze. Wtedy urządzenie może spokojnie pracować kilka godzin, a Ty nie musisz stać nad kuchenką.

Warto się zastanowić, które z Twoich ulubionych przepisów już teraz długo się duszą na małym ogniu. Wiele z nich da się bez większych zmian przenieść do wolnego garnka. Wystarczy skrócić ilość płynu, bo niemal nic nie odparowuje. Przepis na gulasz korzysta tylko z 1 szklanki wody, a mimo to sos na koniec jest gęsty.

Jakie typy potraw lubią wolne gotowanie?

Do slow cookera świetnie pasują dania, które im dłużej stoją na ogniu, tym są lepsze. Najprościej zacząć od kilku grup potraw. Dają one powtarzalne efekty i łatwo je doprawić pod swój gust. Wariant gulaszu z suszonymi grzybami to tylko jedna z opcji. Równie dobrze możesz postawić na wersję bardziej warzywną lub pikantną.

W domowym urządzeniu do wolnego gotowania wiele osób przygotowuje między innymi takie dania jak:

• gulasze i ragout na bazie wołowiny, wieprzowiny lub drobiu,
• zupy warzywne, kremy i wywary na kościach,
• sosy pomidorowe z długim duszeniem warzyw i ziół,
• potrawki z suszonymi grzybami, soczewicą lub fasolą.

Coraz częściej w wolnych garnkach powstają też dania wegetariańskie i wegańskie. Długi czas gotowania świetnie zmiękcza strączki, na przykład fasolę czy ciecierzycę, bez potrzeby ciągłego dolewania wody. Dodatek suszonych dodatków, jak suszone pomidory czy właśnie suszony borowik, podkręca smak takiej potrawy i sprawia, że nie brakuje jej wyraźnego aromatu.