Lody zabajone – co to jest i jak smakują?

Lody zabajone to włoski deser lodowy inspirowany kremem zabaglione, czyli zabajone. Przygotowuje się je na bazie żółtek, cukru, śmietanki, mleka i słodkiego wina, tradycyjnie Marsali. Mają aksamitną konsystencję oraz słodki, jajeczny smak z delikatnie korzenną i alkoholową nutą.

Czym są lody zabajone?

Zabajone, znane we Włoszech także jako zabaglione, to klasyczny krem przygotowywany z żółtek, cukru i słodkiego wina. Podgrzewa się go i ubija, aż stanie się jasny, puszysty oraz gęsty. Pod względem charakteru może przypominać polski kogel-mogel, ale dodatek wina nadaje mu zupełnie inny aromat.

Lody zabajone są mrożoną wersją tego kremu, zwykle wzbogaconą mlekiem i tłustą śmietanką. Ich charakter buduje przede wszystkim wino Marsala, tradycyjnie używane w recepturach zabaglione. Nie chodzi więc o osobny rodzaj lodów o przypadkowej nazwie, lecz o deser inspirowany konkretnym włoskim kremem, który można podawać na ciepło, na zimno albo w formie lodów.

Jak smakują lody zabajone?

W smaku są wyraźnie słodkie, kremowe i jajeczne. Żółtka nadają im bogactwo oraz gładkość, a śmietanka łagodzi intensywność bazy. Marsala wnosi nuty słodkiego wina, lekko korzenny aromat i charakterystyczne ciepło alkoholu.

Konsystencja dobrze przygotowanych lodów powinna być aksamitna, puszysta i łatwa do nakładania. Wersja domowa może stać się twardsza niż lody z maszynki, zwłaszcza gdy masa nie jest mieszana podczas zamrażania. Wyraźna nuta alkoholu sprawia, że zabajone często określa się jako deser dla dorosłych. Wino nie jest tu jedynie dodatkiem zapachowym, lecz jednym z głównych składników profilu smakowego.

Jak zrobić lody zabajone w domu?

Domowa wersja wymaga kilku składników i nie musi być przygotowywana w maszynce do lodów. Podane proporcje wystarczą na kilka porcji:

• 4 żółtka
• 100 g cukru
• 240 ml mleka
• 240 ml śmietanki 30%
• 120 ml słodkiego wina Marsala

Przygotowanie przebiega w kilku etapach:

1. Podgrzej mleko ze śmietanką w rondelku. Nie doprowadzaj płynu do wrzenia.
2. Ubij żółtka z cukrem, aż masa stanie się jasna i puszysta.
3. Wlewaj ciepłe mleko ze śmietanką cienką strużką do masy jajecznej, cały czas mieszając. Dzięki temu żółtka stopniowo się ogrzeją i nie zetną.
4. Przelej całość z powrotem do rondelka. Podgrzewaj na małym ogniu, stale mieszając, aż masa lekko zgęstnieje. Nie gotuj jej, ponieważ może się zwarzyć.
5. Zdejmij bazę z ognia, w razie potrzeby przecedź ją przez sito i wmieszaj Marsalę. Ostudź, schłodź w lodówce, a następnie przełóż do pojemnika i zamrażaj przez około 4–5 godzin.

Podczas mrożenia mieszaj masę mniej więcej co godzinę. Rozbijanie tworzących się kryształków lodu pomaga zachować gładszą konsystencję. Maszynka do lodów wykona tę pracę automatycznie, ale przy zamrażaniu ręcznym regularne mieszanie ma duże znaczenie.

Do czego jeszcze wykorzystuje się zabajone?

Klasyczny krem zabajone można podawać nie tylko jako lody. Pasuje do naleśników, gofrów, szarlotki i innych deserów, a także jako warstwa lub nadzienie do tart, tarteletek, ciast i tortów. Ciepły sos można również połączyć z pieczonymi owocami.

Wskazówka: jeśli nie masz Marsali, możesz użyć innego słodkiego alkoholu, na przykład likieru, brandy albo rumu. Każdy zamiennik zmieni aromat kremu, dlatego najlepiej dodawać go stopniowo i dopasować ilość do własnego smaku. W wersji bez alkoholu deser straci typowy charakter zabajone, ale bazę można aromatyzować wanilią lub odrobiną przypraw korzennych.